داناست . هنگامى كه پيش آهنگ فضانورد ، آرمسترانگ به ماه رفت ، آيا توانست از ارادهء خدا بيرون رود ؟ هرگز ، او نتوانست چنين شود ، حتى او مشكلات خانوادگى خود را با همسر خويش نيز فراموش نكرد ، و پس از فرود آمدن به زمين خود اين امر را تصريح كرد و گفت : در حالى كه بر سطح ماه بودم به اختلافاتم با همسرم مىانديشيدم . . . و اين كه آيا او از كارى كه من بدان پرداخته‌ام خرسند است يا نه ؟ بدين سان انسان محكوم به پيروى از نظامها و نيروهاى طبيعى پيرامون خويش ، خواه مادّى يا معنوى است ، چه آن را بخواهد و چه نخواهد ، همچنين در صورتى كه حال چنين است نمىتواند فرمان مولا و سرور خود را اطاعت نكند و بدان گردن ننهد ، و اگر تكبّر و خويشتن بزرگى كند و استنكاف ورزد جز به خود زيان نزده است . و بالأخره اگر انسان بينديشد : كيست كه به دو روزى مىرساند و نعمتها را بر او فرو مىبارد ، و كيست كه در برابر خطرهايى كه لابلاى آنها مرگ و نابودى نهفته است ، از او نگهدارى و دفاع مىكند ، بيگمان در مىيابد كه او خداى روزى رسان صاحب قدرت استوار است و آنچه جز اوست همه ابزارها و سببهايى است آفريده شده . خدا هر كه را بخواهد هدايت مىكند [ 16 ] « وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ - بدين سان قرآن را نازل كرديم با آياتى روشنگر . و خدا هر كس را كه بخواهد هدايت مىكند . » همان گونه كه جنبهء مادّى زندگى ما محكوم به ارادهء خداى سبحان است جانب معنوى آن مانند هدايت نيز چنين است ، و اگر خرد و سرشت براى رهنمايى بشر كافى بودند ، چرا بعضى گمراه و بعضى ره يافته مىشوند در حالى كه همه از